Sosyal Duygusal Öğrenme - Sosyal Farkındalık Etkinlik Seti Dokümanı
Etkinlikler hakkında detaylı bilgi için dokümanı indirebilirsiniz.
Dokümanı İndir
Sosyal Farkındalık Nedir?
Sosyal farkındalık, bireyin başkalarının duygu, düşünce ve ihtiyaçlarını anlayarak farklı bakış açılarına saygı göstermesi ve sosyal ipuçlarını doğru yorumlayabilmesidir. (CASEL, 2020). Bu beceri empatiyi, perspektif almayı, kültürel farklılıklara duyarlılığı ve sosyal sorumluluk bilincini içerir.
Hazırladığımız 4 etkinlik, sosyal farkındalığın alt boyutlarını sistematik olarak desteklemektedir:
| Etkinlik |
Sosyal Farkındalık Boyutu |
İlişki |
| 1. "Duyguyu Yakala!" |
Empati (duyguları anlamlandırma) |
Öğrenci, beden dili ve yüz ifadelerini okuyarak başkalarının duygularını fark eder. Sosyal ipuçlarını tanıma becerisi gelişir. |
| 2. "Benim Pencerem – Senin Pencerem" |
Perspektif alma |
Öğrenci bir olaya farklı bakış açılarından yaklaşmayı öğrenir. Yargılamadan dinleme becerisi güçlenir. |
| 3. "Farklılıklarımız Zenginliğimiz" |
Kültürel ve bireysel farklılıklara saygı |
Öğrenci önyargıyı fark eder ve farklılıkların sosyal ilişkiler için bir zenginlik olduğunu içselleştirir. |
| 4. "Ben de Varım!" |
Toplumsal sorumluluk ve akran desteği |
Öğrenci zorbalık karşısında seyirci kalmamayı, destek olmanın sosyal etkisini kavrar ve sorumluluk bilinci geliştirir. |
Bu dört etkinlik, sosyal farkındalığın temel unsurları olan empati, perspektif alma, farklılıklara saygı ve sosyal sorumluluk becerilerini davranışa dönüştürmeyi amaçlar. Böylece öğrenciler, akran zorbalığını azaltmaya katkı sağlayan daha duyarlı, kapsayıcı ve destekleyici sosyal ilişkiler kurmayı öğrenir.
ETKİNLİK 1: "Duyguyu Yakala!" (Empati ve Duyguyu Fark Etme)
Sınıf Düzeyi / Hedef Grup:
11–14 yaş
Süre:
20–25 dakika
Amaç / Kazanımlar:
- Başkalarının duygu ve ihtiyaçlarını fark eder.
- Empatik dinleme becerisi geliştirir.
Materyaller:
- Duygu kartları veya duyguları içeren kısa cümleler
Uygulama Adımları:
- Öğretmen öğrencilere 'duygular bazen sözsüz anlaşılabilir' temalı kısa bir giriş yapar.
- Her gruba 3–4 duygudan oluşan kartlar dağıtılır.
- Grup içinden bir öğrenci karta bakar ve duyguyu mimik + beden diliyle canlandırır.
- Her duygudan sonra 'Bu duyguyu yaşayan biri neye ihtiyaç duyar?' sorusu yöneltilir.
- Ortak bir 'duyguların ihtiyaç listesi' oluşturulur.
Yansıtma:
- Bugün bir duyguyu anlamak sana ne hissettirdi?
- Birini anlamakta en çok nerede zorlandın?
ETKİNLİK 2: "Benim Pencerem – Senin Penceren" (Perspektif Alma)
Sınıf Düzeyi / Hedef Grup:
11–14 yaş
Süre:
30 dakika
Amaç / Kazanımlar:
- Olaylara farklı bakış açılarından bakar.
- Yargılamadan dinleme becerisi geliştirir.
Uygulama Adımları:
- Öğretmen kısa bir hikâye veya problem durumu verir.
- Öğrenciler ikili gruplara ayrılır ve olayı kendi bakış açılarından çizer.
- Eşler çizimlerini değiştirir ve karşı tarafın bakış açısını yorumlar.
- Gruplar ortak noktaları bulur ve paylaşır.
Yansıtma:
- Bakış açısı değiştirince düşüncelerin nasıl değişti?
- Anlaşmazlıklar hep tek taraflı mıymış?
ETKİNLİK 3: "Farklılıklarımız Zenginliğimiz" (Farklılıklara Saygı)
Sınıf Düzeyi / Hedef Grup:
11–14 yaş
Süre:
25–30 dakika
Amaç / Kazanımlar:
- Bireysel ve kültürel farklılıklara saygı geliştirir.
- Stereotip ve önyargıyı fark eder.
Materyaller:
- Renkli post-it, pano veya duvar
Uygulama Adımları:
- Öğretmen 'Beni Benzersiz Yapan Şeyler' başlıklı bir pano hazırlar.
- Öğrenciler kendilerini farklı kılan bir özelliği post-it'e yazar.
- Panodaki ortak ve farklı özellikler incelenir.
- Farklılıkların sınıfa katkısı tartışılır.
- Sınıf, 'Farklılığa saygı için 3 kural' belirler.
Yansıtma:
- En çok hangi farklılık seni şaşırttı?
- Farklılıklar olmasaydı sınıf nasıl olurdu?
ETKİNLİK 4: "Ben de Varım!" (Toplumsal Sorumluluk ve Akran Destek Bilinci)
Sınıf Düzeyi / Hedef Grup:
11–14 yaş
Süre:
30–35 dakika
Amaç / Kazanımlar:
- Zorbalık karşısında seyirci kalmanın etkisini fark eder.
- Akran desteği bilinci geliştirir.
Materyaller:
- Rol kartları (mağdur, zorba, seyirci, destekçi)
- Büyük kâğıt
Uygulama Adımları:
- Öğretmen zorbalık içeren bir senaryo okur.
- Öğrencilere dört rol dağıtılır: Mağdur – Zorba – Seyirci – Destekçi.
- Gruplar senaryoyu canlandırır.
- 'Seyirci destekçiye dönüşse sonuç nasıl değişirdi?' sorusu tartışılır.
- Gruplar 'akran desteği stratejileri' posteri hazırlar.
Yansıtma:
- Zorbalık gördüğünde ne yapabileceğini biliyor musun?
- İlk değişikliğin ne olacak?
